BEKLENTİ YÖNETİMİ, İNSAN VE ÖĞRENME

Eğer bir konuda beklentilerinizi iyi yönetebilirseniz iyi konsantre oluyorsunuz demektir. Bu da öğrenemeyeceğiniz bir şey yok demektir.
Herkes için iş yönetimi, dil ve iletişim becerisi kazanmak, matematik, fizik, kimya, biyoloji, sosyal, gitar vb. öğrenmek kolaydır. Kimisi bunu daha çok ister daha önce başarır. Kimisi daha az denemiştir bunun için başaramamıştır.
Başarı bir süreçtir, başarısızlık ise bir sonuçtur. Başarı planlanır sonuç olumsuzsa tekrar denemeye devam edilir, eksikler bazen yeni buluş gerektirebilir.
Öğrencilerin insana dair tecrübesiz yaklaşımlara kurban giden en etkin eylemleri olan öğrenmede başarısız oluşlarının altında yatan en temel neden duygusal anlamda beklentilerinin farkında olmamaları ve bunları kontrol edememeleri. Zaten genç bireylerin tecrübeyle buluşması bu yetersizliğinden dolayıdır. Bu farkındalık olmadığı için de kendisini tecrübe yolunda daha az zararla ilerletecek kaynakların, anne- baba, öğretmen vb. değerlerin kıymetini bilememekte, onlara ilişkin lakayt bir tutum sergileyebilmektedir.
Bu kıymet bilememe sürecinde teknolojik faktörlerin de rol alması öğrenciyi kendini keşfedemeden merak gemisiyle dipsiz kuyularla dolu bilgi denizi internet âlemlerinde fersah fersah yol almaya itecektir. Her bilgisayarı kapattığında kendi gerçeğiyle; aslında hiçbir yere varamadığıyla karşılaşmakta ve bu hayal kırıklığını yaşamamak için daha çok sanal ortamlarda takılmaya, bağımlılaşmaya başlamaktadır. İşte burada sosyalleşemeden kendi değerlerini hazmedip değerleşemeden başkalarının değerleriyle sosyal ağlarda popüler kültürün amigosu olmaya başlıyor.
Olsun bu dünya gemisinde kimisi kaptan, kimisi tayfa ya da yolcu olabilir, kimseyi dışlayamayız; bize herkes lazım. Diye teselli bulabiliriz. Ama yapılması gereken; “ben neden kendimi, gerçekliğimi keşfedip yapabileceğimin en iyisini yapabiliyor muyum?”Ya da “olmam gereken yer burası mı, bana layık gördüğüm yaşam biçimi yeteneklerimin çok altında diye zihnim beni kemirmeye başladığında ne yaparım” diye sorgulama.
Bu yetenek israfının önüne geçebilmek için gençlerin çocukların ilgisini çekecek rehberliğe ihtiyaçları var zira onların yetişkin hallerine dair empati kurmaları oldukça zordur. Bu konuda bizim yetişkinlerin bu anlamda sosyal sorumluluk almaları beklentilerin çağdaş anlamda inşası ve güncellenmesi süreçlerini kapsayan beklenti yönetimi konusunda düşünme yeteneklerini geliştirmemiz gerekiyor.
Beklentilerimizi iyi yönetememek toplum tarafından iyi anlaşılamadığını ve haksızca topluma yönelik eleştirel bir tutum sergilememize de neden olabilir. Beni anlamayanı ben de takmam pozisyonuna geliriz ki “fare dağa küsmüş dağın haberi olmamış” durumu ortaya çıkar. İşte toplumdaki ayrımcılık gibi ölümcül sosyal sorunların da temelinde beklentilerimiz ve iletişim kazalarımız yer almakta. Ayrımcılık da ayrımcılarla sürtüşmek de hata; benim için herkes insan ve önemsenmeye değer kanaatini söylemek yeterli olduğunu düşünüyorum. Bu sorunu kendi iç dünyamda rahatsız edici olmaktan bu şekilde çıkardıktan sonra dışa yansıyan noktada sorunla mücadele edebilirim.
Sorun insanlardan beklentilerimizde. Özellikle deklare edilmeyen beklentilerde. Platonik aşk gibi beklentilerimizle yanar kavruluruz da zannederiz ki bu beklentilerimiz hedef kişi ya da kitlenin malumudur. İşte karşılığı olmayan para basar gibi zihnimiz sanal bir dünya kurgular onu beklentilerle şişirdikçe şişiririz de karşılığı olmadığını anladığımız anda yıkılırız ki buna hayal kırıklığı deriz.

Hayal kırıklığı hayat kırıklığına dönüşerek de sonuçlanabilir ki bu da sanal ortamda oluşturduğumuz beklenti anaforuna gerçekliğimizi kaptırmamız demektir. Bu tür anguazlara düşmemek için beklenti yönetimi adı altında bilinçli iletişime dayalı gerçekçi beklentiler inşa etmeliyiz. Bunu da muhataplara deklare etmeliyiz. Yoksa fare dağa küsmüş dağın haberi olmamış pozisyonunda hayal kırıklıklarının yol açtığı hayat kırıklıklarıyla boşuna enerji tüketiriz.